Nổi tiếng vì kết quả cao và nổi tiếng vì áp lực. Hai điều đó liên quan tới nhau, và hệ thống đang tự điều chỉnh để giữ vế đầu mà bớt vế sau.
Các cấp học
Sáu năm tiểu học, rồi trung học, rồi các lựa chọn sau trung học gồm dự bị đại học, cao đẳng kỹ thuật hoặc trường nghề.
Giáo dục tiểu học là bắt buộc, và tỷ lệ đi học ở các cấp đều rất cao.
Tiếng Anh cộng tiếng mẹ đẻ
Tiếng Anh là ngôn ngữ giảng dạy cho hầu hết môn, cùng với đó mỗi học sinh học ngôn ngữ mẹ đẻ của cộng đồng mình như một môn riêng.
Mô hình song ngữ này là nền của chính sách giáo dục từ những ngày đầu, phục vụ cả mục tiêu hội nhập lẫn mục tiêu giữ bản sắc.
Trường công và trường tư
Phần lớn học sinh học trường công, với mức học phí rất thấp cho công dân. Trường quốc tế phục vụ chủ yếu con em người nước ngoài với học phí cao hơn nhiều.
Sự tập trung vào hệ thống công là một lý do khiến chất lượng khá đồng đều giữa các trường, thay vì phân hoá thành nhóm trường tốt và nhóm còn lại.
Phân luồng theo năng lực
Học sinh được xếp vào các lộ trình khác nhau tuỳ kết quả học tập, với chương trình và nhịp độ phù hợp từng nhóm.
Ý tưởng ban đầu là không ai bị bỏ lại vì học chậm hơn, nhưng thực tế phân luồng sớm cũng tạo ra nhãn dán khó gỡ.
Các điều chỉnh gần đây
Nhiều thay đổi đã được đưa vào theo hướng giảm phân luồng cứng, cho phép học sinh học các môn ở mức độ khác nhau tuỳ năng lực từng môn.
Cách này giữ được nguyên tắc dạy đúng trình độ mà không đóng khung cả một học sinh vào một nhãn duy nhất.
Chương trình học được cập nhật liên tục
Nội dung dạy được rà soát theo chu kỳ, với các chủ đề mới như tư duy số, hiểu biết tài chính và kỹ năng học tập được đưa vào dần.
Việc cập nhật này khả thi vì cả nước dùng chung một khung chương trình, nên một thay đổi chạm tới mọi học sinh cùng lúc.
Kỳ thi vẫn quan trọng
Có các kỳ thi ở cuối tiểu học và cuối trung học, quyết định lộ trình tiếp theo.
Hệ thống tính điểm đã được sửa để giảm tính so đo chi li giữa các học sinh, nhưng vai trò của kỳ thi trong định hướng vẫn còn nguyên.
Chọn trường và khoảng cách nhà
Việc xin vào tiểu học có ưu tiên theo khoảng cách từ nhà tới trường và theo mối liên hệ của gia đình với trường đó.
Điều này khiến một số gia đình chuyển nhà để vào được trường mong muốn, và đó là một kênh nữa biến điều kiện kinh tế thành lợi thế học tập.
Học thêm trở thành một ngành
Việc học thêm ngoài giờ rất phổ biến, tạo thành một ngành dịch vụ lớn.
Đây là hệ quả của cạnh tranh, và cũng là kênh trực tiếp nhất biến điều kiện kinh tế gia đình thành khác biệt kết quả học tập.
Giáo viên và nghề dạy học
Nghề giáo được tuyển chọn kỹ, đào tạo tập trung và có lộ trình phát triển nghề nghiệp rõ ràng.
Việc đầu tư vào chất lượng giáo viên được xem là yếu tố quan trọng hơn cả chương trình học, và đây là điểm được các nước khác tham khảo nhiều nhất.
Giáo dục đặc biệt
Có hệ thống trường và chương trình riêng cho học sinh có nhu cầu đặc biệt, cùng đội ngũ hỗ trợ trong các trường phổ thông.
Mảng này được mở rộng đáng kể trong những năm gần đây, sau một giai đoạn dài bị coi là việc của gia đình nhiều hơn là của hệ thống.
Ngoài điểm số
Chương trình có phần hoạt động ngoài giờ bắt buộc: thể thao, nghệ thuật, phục vụ cộng đồng, câu lạc bộ chuyên môn.
Phần này được ghi nhận trong hồ sơ học sinh và được tính tới khi xét tuyển, nhằm mở rộng định nghĩa về thành tích.
Hỗ trợ học sinh khó khăn
Có các chương trình miễn giảm học phí, hỗ trợ ăn trưa và phụ đạo cho học sinh từ gia đình thu nhập thấp.
Ngoài ra còn chương trình can thiệp sớm từ bậc mầm non, dựa trên nhận định rằng khoảng cách hình thành trước khi trẻ vào lớp một.
Những phê phán còn lại
Áp lực lên trẻ em, cạnh tranh bắt đầu quá sớm, và khoảng cách giữa các gia đình có điều kiện khác nhau.
Các điều chỉnh đang đi đúng hướng nhưng chưa xoá được gốc rễ, vì gốc rễ nằm ở kỳ vọng xã hội chứ không nằm trong quy chế trường học.
Hỏi đáp
Ngôn ngữ giảng dạy là gì?
Tiếng Anh cho hầu hết môn học, cùng một môn ngôn ngữ mẹ đẻ theo cộng đồng.
Phân luồng có còn cứng không?
Đã được nới, cho phép học các môn ở mức độ khác nhau tuỳ năng lực từng môn.
Con của người nước ngoài học ở đâu?
Có thể học trường công theo điều kiện và mức học phí riêng, hoặc học trường quốc tế.
Học thêm có bắt buộc không?
Không bắt buộc, nhưng rất phổ biến do áp lực cạnh tranh.
