Thường trú nhân: được gì và mất gì

Đây là bước ngoặt lớn nhất trong lộ trình. Nó mở ra nhiều thứ, đồng thời tạo ra những ràng buộc cần cân nhắc trước chứ không phải sau.

Khác biệt lớn nhất: không còn phụ thuộc vào công việc

Thường trú nhân không cần giấy phép lao động và không mất tư cách cư trú khi đổi việc.

Riêng điều này đã thay đổi hoàn toàn thế thương lượng của một người trên thị trường lao động.

Nhà ở

Được mua nhà ở công trên thị trường thứ cấp, dù có một số điều kiện và thời gian chờ so với công dân.

Với chi phí thuê nhà thương mại rất cao, đây thường là lợi ích tài chính lớn nhất của việc trở thành thường trú nhân.

Việc làm và tuyển dụng

Thường trú nhân không nằm trong hạn ngạch lao động nước ngoài của doanh nghiệp, nên việc được tuyển dễ hơn hẳn.

Với nhà tuyển dụng, đây là khác biệt rất thực tế: không phải làm thủ tục xin phép, không chiếm chỗ trong hạn ngạch, không lo rủi ro hồ sơ bị từ chối.

Y tế và giáo dục

Được hưởng mức trợ cấp cho dịch vụ y tế công và học phí trường công, dù ở mức thấp hơn công dân.

Khoảng cách giữa ba nhóm — công dân, thường trú nhân, người nước ngoài — được duy trì có chủ đích ở gần như mọi dịch vụ.

Quỹ tiết kiệm bắt buộc

Thường trú nhân tham gia hệ thống tiết kiệm bắt buộc, tức một phần lương vào tài khoản của chính mình.

Điều này làm giảm thu nhập cầm về hằng tháng nhưng tạo ra khoản tích luỹ dùng cho nhà ở, y tế và tuổi già.

Ra vào đất nước

Thường trú nhân đi lại tự do mà không cần xin thị thực, và không có thời hạn lưu trú mỗi lần như khách du lịch.

Đây là lợi ích tưởng nhỏ nhưng rất rõ với người hay đi công tác hoặc về nước thăm gia đình nhiều lần trong năm.

Nghĩa vụ quân sự

Nam giới là thường trú nhân trong độ tuổi quy định phát sinh nghĩa vụ quân sự, và điều này áp dụng cả với con trai của thường trú nhân.

Đây là điểm quan trọng nhất cần cân nhắc với các gia đình có con trai, và nó nên được tính tới từ khi nộp hồ sơ chứ không phải nhiều năm sau.

Giấy phép tái nhập cảnh

Tư cách thường trú đi kèm một giấy phép có thời hạn cho việc ra vào đất nước, và giấy này cần được gia hạn.

Việc gia hạn xét tới mức độ gắn bó thực tế, nên người rời đi sống ở nước khác trong thời gian dài có thể gặp khó khăn.

Khác biệt so với công dân trong đời sống

Ngoài bầu cử còn có khác biệt về mức trợ cấp, một số chương trình hỗ trợ và loại nhà ở được mua trực tiếp từ nhà nước.

Khoảng cách này không lớn trong sinh hoạt hằng ngày, nhưng nó hiện ra rõ ở những thời điểm quan trọng như mua nhà lần đầu hoặc khi có con.

Không có quyền bầu cử

Thường trú nhân không tham gia bầu cử và không giữ được một số vị trí nhất định.

Đây là ranh giới rõ ràng giữa thường trú và nhập tịch, và nó không thay đổi dù bạn đã ở bao lâu.

Quỹ tiết kiệm và việc rời đi

Nếu sau này từ bỏ tư cách thường trú và rời đi hẳn, số dư trong tài khoản tiết kiệm bắt buộc được rút theo quy định.

Đây là điểm nhiều người không biết và vì thế ngần ngại tham gia hệ thống; khoản tích luỹ không mất đi khi bạn đổi kế hoạch sống.

Hồ sơ được xét thế nào

Không có bộ tiêu chí công khai với điểm số cụ thể. Các yếu tố thường được nhắc gồm nghề nghiệp, thu nhập, thời gian cư trú, trình độ, gia đình và đóng góp cho cộng đồng.

Thời gian xử lý có thể kéo dài, và việc bị từ chối lần đầu rồi được chấp thuận ở lần sau là chuyện bình thường.

Có thể từ bỏ tư cách này không

Có, thường trú nhân có thể chủ động từ bỏ tư cách nếu quyết định rời đi hẳn.

Nhưng cần biết rằng xin lại về sau là một hồ sơ mới hoàn toàn, không có ưu tiên nào cho người từng là thường trú nhân.

Nên cân nhắc điều gì trước khi nộp

Kế hoạch dài hạn của gia đình, vấn đề nghĩa vụ quân sự nếu có con trai, và việc bạn có thực sự định ở lại lâu dài hay không.

Đây là quyết định về nơi sống chứ không chỉ là một bước nâng cấp giấy tờ, và nó nên được quyết với đầy đủ thông tin từ nguồn chính thức.

Hỏi đáp