Một quốc gia gồm nhiều cộng đồng khác ngôn ngữ, khác tín ngưỡng, khác cả ký ức lịch sử. Cái chung giữa họ là kết quả của thiết kế có chủ đích, không phải thứ hình thành tự nhiên qua thời gian.
Điểm xuất phát rất khó
Ngày lập quốc, dân cư gồm những cộng đồng lớn đến từ các nền văn hoá khác nhau, nhiều người mới tới trong vòng một hai thế hệ.
Không có một ngôn ngữ chung tự nhiên, không có một câu chuyện lịch sử chung, và không có lý do hiển nhiên để họ tự coi mình là một dân tộc.
Ngôn ngữ chung được chọn có tính toán
Tiếng Anh được đặt làm ngôn ngữ hành chính chung, trong khi mỗi cộng đồng vẫn giữ ngôn ngữ của mình trong giáo dục và đời sống.
Lựa chọn này tránh được việc nâng ngôn ngữ của một nhóm lên trên các nhóm khác, đồng thời mở cửa cho thương mại quốc tế. Một quyết định giải quyết hai bài toán cùng lúc.
Nhà ở trộn lẫn các cộng đồng
Các khu nhà ở do nhà nước phát triển được phân bổ theo tỷ lệ sao cho không khu nào trở thành khu riêng của một cộng đồng.
Đây có lẽ là công cụ mạnh nhất trong toàn bộ chính sách hoà hợp, vì nó quyết định ai lớn lên cạnh ai, học cùng trường với ai.
Nghĩa vụ quân sự như một lò trộn
Nam thanh niên từ mọi cộng đồng cùng trải qua một giai đoạn huấn luyện, sống chung và làm việc chung trong thời gian dài.
Ngoài mục tiêu quốc phòng, đây là trải nghiệm chung mà cả một thế hệ đều có, và nó tạo ra một vốn chung để họ nhận ra nhau về sau.
Trường học là nơi trộn lần thứ hai
Trẻ em từ các cộng đồng khác nhau học chung, dùng chung một ngôn ngữ giảng dạy, và học ngôn ngữ mẹ đẻ của mình như một môn riêng.
Thế hệ lớn lên trong mô hình đó có trải nghiệm chung mà thế hệ cha mẹ họ không có.
Không gian chung ở tầng trệt
Khoảng trống ở tầng dưới các khu nhà, sân chơi, khu ăn uống bình dân đều là nơi các cộng đồng gặp nhau trong sinh hoạt thường ngày.
Những không gian này được giữ cố ý, và chúng làm công việc mà không luật nào làm được: tạo ra sự quen thuộc.
Các ngày lễ của mọi cộng đồng
Lịch nghỉ lễ quốc gia bao gồm các ngày trọng đại của những cộng đồng lớn, chứ không chỉ của một nhóm.
Chi tiết nhỏ này có tác dụng lớn: mỗi nhóm đều thấy mình được công nhận ở cấp quốc gia, và mỗi nhóm đều biết về ngày lễ của nhóm khác.
Tôn giáo được đối xử cẩn trọng
Nhiều tín ngưỡng cùng tồn tại, và việc giữ hoà khí giữa chúng được coi là vấn đề an ninh quốc gia chứ không chỉ là chuyện văn hoá.
Từ đó có các quy định nghiêm về phát ngôn xúc phạm tín ngưỡng, những thứ mà người từ nơi khác đôi khi thấy khắt khe.
Biểu tượng chung được thiết kế
Quốc kỳ, quốc ca, lời tuyên thệ, ngày quốc khánh — tất cả đều được tạo ra trong một khoảng thời gian ngắn và được dạy đồng bộ trong trường học.
Với một quốc gia trẻ, biểu tượng không phải di sản mà là công cụ xây dựng, và chúng được dùng rất có ý thức.
Cái giá của mô hình này
Sự gắn kết đạt được bằng nhiều quy tắc, và quy tắc thì giới hạn tự do biểu đạt ở một số lĩnh vực.
Đây là đánh đổi có thật, được tranh luận trong nước, và không nên bỏ qua khi mô tả mô hình này từ bên ngoài.
Bản sắc này không đứng yên
Với dòng người nước ngoài tới sống và làm việc liên tục, thành phần dân cư thay đổi theo từng thập niên.
Điều đó đặt ra câu hỏi mới cho một mô hình vốn được thiết kế cho các cộng đồng đã định cư lâu đời, và câu trả lời vẫn đang được hình thành.
Thế hệ sinh ra sau lập quốc
Những người lớn lên hoàn toàn trong quốc gia này có cảm nhận về bản sắc khác với thế hệ trước, ít gắn với gốc gác di cư hơn.
Với họ, các tranh luận về bản sắc chuyển sang những câu hỏi khác: cân bằng giữa người bản địa và người nhập cư, chi phí sống, không gian cho ý kiến khác biệt.
Điều rút ra được
Bản sắc chung có thể được xây, nhưng nó đòi hỏi thời gian dài, chính sách nhất quán và những đánh đổi cụ thể.
Đó là bài học đáng chú ý cho bất cứ xã hội đa dạng nào, kể cả khi không ai muốn sao chép toàn bộ mô hình.
Hỏi đáp
Singapore có bao nhiêu ngôn ngữ chính thức?
Có nhiều hơn một, phản ánh các cộng đồng lớn trong xã hội, trong đó tiếng Anh là ngôn ngữ hành chính chung.
Chính sách phân bổ nhà ở hoạt động thế nào?
Các khu nhà được phân bổ theo tỷ lệ giữa các cộng đồng để tránh hình thành khu riêng biệt.
Người nước ngoài có hoà nhập được không?
Thường khá dễ về mặt ngôn ngữ và sinh hoạt, do tiếng Anh được dùng rộng rãi.
Ngày quốc khánh là dịp thế nào?
Một sự kiện quốc gia lớn với diễu hành và các hoạt động cộng đồng trên cả nước.
