Con số trung bình không nói lên gì. Cách hữu ích hơn là nhìn từng khoản và biết khoản nào co giãn được, vì khoảng cách giữa hai lối sống ở đây rất lớn.
Tiền nhà là khoản chi phối tất cả
Đây gần như luôn là khoản lớn nhất, và nó dao động mạnh theo khu vực, loại nhà và khoảng cách tới ga tàu điện.
Ở xa trung tâm một chút thường rẻ hơn đáng kể mà thời gian đi lại tăng không nhiều, nhờ mạng lưới giao thông phủ rộng.
Ăn uống: chênh lệch lớn nhất giữa hai lối sống
Ăn ở các khu ăn uống bình dân rất rẻ; ăn nhà hàng thường xuyên thì tốn gấp nhiều lần.
Đây là khoản co giãn nhất trong toàn bộ ngân sách, và nó thường là chỗ người mới tới điều chỉnh đầu tiên khi thấy chi vượt kế hoạch.
Hai hộ cùng thu nhập, hai bảng chi rất khác
Một hộ ở căn hộ khu dân cư, ăn ở khu bình dân, đi tàu điện và cho con học trường công.
Một hộ khác ở chung cư có tiện ích, ăn ngoài thường xuyên, có xe riêng và cho con học trường quốc tế. Chênh lệch giữa hai bảng chi này lớn hơn nhiều so với chênh lệch thu nhập của họ.
Đi lại rẻ nếu không mua xe
Tàu điện và xe buýt có chi phí thấp và phủ khắp, nên phần lớn hộ gia đình không cần xe riêng.
Sở hữu xe là quyết định làm thay đổi hoàn toàn bảng chi, vì chi phí quyền mua xe và các khoản đi kèm rất lớn so với giá trị chiếc xe.
Điện nước và tiện ích
Không rẻ, và hoá đơn điện phụ thuộc nhiều vào thói quen dùng điều hoà — một khoản co giãn hơn người ta tưởng.
Phí dịch vụ của khu nhà là khoản cố định hằng tháng, nên cần tính vào ngay khi chọn chỗ ở.
Điện thoại và internet
Các gói cước thuộc nhóm cạnh tranh, tốc độ cao và chi phí không đáng kể trong tổng ngân sách.
Đây là một trong ít khoản mà người mới sang thấy rẻ hơn mong đợi, và nó cũng là khoản dễ tối ưu nhất bằng cách so sánh gói.
Học phí cho con
Đây là khoản tạo khác biệt lớn nhất giữa các nhóm tư cách cư trú: công dân, thường trú nhân và người nước ngoài trả những mức rất khác nhau.
Với gia đình chọn trường quốc tế, đây thường là khoản lớn thứ hai sau tiền nhà, đôi khi vượt cả tiền nhà.
Y tế
Chi phí thường ngày ở phòng khám không lớn, nhưng một đợt nằm viện có thể rất tốn nếu không có bảo hiểm phù hợp.
Với người nước ngoài không thuộc hệ thống trợ cấp, bảo hiểm không phải khoản để tiết kiệm mà là khoản bắt buộc phải có.
Giúp việc gia đình
Nhiều hộ có con nhỏ hoặc người già chọn phương án này, và chi phí gồm lương, phí theo quy định, ăn ở và bảo hiểm.
Đây là khoản đáng kể nhưng với hộ hai người cùng đi làm thì phép so sánh phải đặt cạnh chi phí gửi trẻ và thời gian tiết kiệm được.
Thu nhập bao nhiêu thì đủ
Không có con số chung, vì nó phụ thuộc vào số người trong nhà, có con học trường nào, và bạn chấp nhận lối sống nào.
Cách trả lời thực tế là lập bảng chi cho đúng hoàn cảnh của mình rồi cộng thêm một phần dự phòng, thay vì tìm một con số trung bình trên mạng.
Khoản người ta hay quên
Vé về thăm nhà, bảo hiểm, các khoản dự phòng khi đổi việc, và chi phí cho một lần chuyển nhà.
Với người nước ngoài, khoản về thăm nhà mỗi năm cho cả gia đình là con số nên đưa vào ngân sách thay vì coi là chi bất thường.
Chi phí của năm đầu tiên
Năm đầu luôn tốn hơn các năm sau: tiền cọc, sắm sửa, phí môi giới, vé máy bay và những khoản phát sinh khi chưa quen mọi thứ.
Hãy chuẩn bị một khoản đệm riêng cho giai đoạn này thay vì tính năm đầu bằng chi phí của một năm bình thường.
Tiết kiệm ở đâu là hợp lý
Chỗ ở và ăn uống là hai khoản có dư địa lớn nhất, và điều chỉnh chúng không làm giảm chất lượng sống nhiều như người ta sợ.
Ngược lại, cắt bảo hiểm hay cắt khoản dự phòng là tiết kiệm sai chỗ — chúng nhỏ hằng tháng nhưng là thứ đứng giữa bạn với một cú sốc tài chính.
Cách lập ngân sách cho đúng
Lấy tiền nhà làm gốc, rồi cộng dần các khoản cố định, sau cùng mới tới phần co giãn.
Và hãy tính cho một năm chứ không cho một tháng, vì nhiều khoản lớn chỉ xuất hiện theo năm và chúng làm hỏng mọi kế hoạch tính theo tháng.
Hỏi đáp
Khoản nào lớn nhất?
Tiền nhà, gần như trong mọi trường hợp.
Có cần mua xe không?
Phần lớn không cần, do giao thông công cộng phủ rộng và chi phí sở hữu xe rất cao.
Ăn uống tốn nhiều không?
Tuỳ lối sống. Ăn ở khu bình dân rất rẻ, ăn nhà hàng thường xuyên thì tốn gấp nhiều lần.
Nên lập ngân sách theo tháng hay năm?
Theo năm, vì nhiều khoản lớn chỉ phát sinh mỗi năm một lần.
