Không có một con đường duy nhất. Có nhiều cửa, mỗi cửa cho một nhóm người khác nhau, và chọn nhầm cửa là mất nhiều tháng cho một hồ sơ vốn không hợp.
Nhóm một: đi làm thuê
Đây là cửa phổ biến nhất. Người lao động nước ngoài làm việc theo giấy phép gắn với một doanh nghiệp cụ thể.
Có nhiều loại giấy phép cho các mức kỹ năng và thu nhập khác nhau, với quyền lợi và điều kiện rất khác nhau giữa các loại.
Nhóm hai: lập doanh nghiệp
Người muốn mở và điều hành doanh nghiệp của chính mình đi theo diện riêng, với yêu cầu về kế hoạch kinh doanh và vốn.
Điểm được xét kỹ là doanh nghiệp có thật và có đóng góp gì cho nền kinh tế, chứ không phải chỉ là một pháp nhân trên giấy.
Nhóm ba: học tập
Sinh viên đến học theo diện học tập, và sau khi tốt nghiệp có thể chuyển sang diện làm việc nếu tìm được việc phù hợp.
Đây là con đường dài nhưng ổn định nhất cho người trẻ, vì bằng cấp trong nước và thời gian đã ở đều là điểm cộng ở các bước sau.
Vì sao có nhiều cửa như vậy
Vì mỗi nhóm người mang lại thứ khác nhau cho nền kinh tế, và hệ thống muốn điều tiết từng dòng một cách riêng biệt.
Ngưỡng cho mỗi diện được nâng hạ theo nhu cầu thị trường lao động từng thời kỳ, nên độ khó của từng cửa cũng thay đổi theo năm.
Nhóm bốn: gia đình
Người phụ thuộc của người có giấy phép làm việc ở mức nhất định có thể đi kèm, theo các loại giấy tờ riêng cho vợ chồng và con cái.
Điều kiện để bảo lãnh người thân gắn với loại giấy phép và mức thu nhập của người chính, nên không phải ai đi làm cũng đưa gia đình sang được.
Từ cư trú tạm tới thường trú
Sau một thời gian làm việc hoặc học tập, người đủ điều kiện có thể nộp hồ sơ xin thường trú.
Không có công thức công khai; hồ sơ được xét theo nhiều yếu tố như nghề nghiệp, thu nhập, thời gian đã ở, gia đình và mức độ gắn bó.
Thời gian mỗi chặng
Không có mốc cố định. Trong thực tế, chặng từ khi bắt đầu làm việc tới khi được thường trú thường tính bằng vài năm, và chặng tiếp theo cũng vậy.
Người nào lập kế hoạch nên tính theo đơn vị năm chứ không phải tháng, và chuẩn bị cho khả năng bị từ chối một vài lần trên đường.
Từ thường trú tới nhập tịch
Thường trú nhân sau một thời gian có thể xin nhập tịch, và đây là bước cuối của lộ trình.
Cần cân nhắc kỹ vì việc nhập tịch ở đây đi kèm với việc từ bỏ quốc tịch cũ, và nam giới trong độ tuổi nhất định phát sinh nghĩa vụ quân sự.
Đầu tư không phải một cửa riêng cho mọi người
Có chương trình dành cho nhà đầu tư quy mô lớn, nhưng ngưỡng rất cao và số lượng chấp thuận hạn chế.
Với phần lớn người có ý định đầu tư ở mức vừa, con đường thực tế vẫn là lập doanh nghiệp và vận hành nó thật.
Tư cách cư trú không giống quyền làm việc
Được ở lại hợp pháp và được đi làm hợp pháp là hai chuyện khác nhau, với giấy tờ khác nhau.
Nhầm hai điều này dẫn tới vi phạm mà người ta không nhận ra mình đang vi phạm, và hậu quả nặng hơn nhiều so với một lỗi thủ tục.
Chọn cửa nào
Hãy bắt đầu từ điều bạn sẽ làm ở đó, không từ loại giấy tờ bạn muốn có.
Người đi làm thuê, người lập doanh nghiệp và người đi học có ba lộ trình khác nhau, và cố đi lộ trình không khớp với thực tế của mình là cách chắc chắn nhất để hồ sơ bị trả.
Không có cửa nào dành cho việc chỉ mua tài sản
Đây là hiểu nhầm phổ biến: nhiều người tin rằng mua bất động sản hoặc gửi một khoản tiền lớn sẽ đổi được tư cách cư trú.
Hệ thống ở đây không hoạt động như vậy — thứ được xét là bạn làm gì và đóng góp gì, không phải bạn để bao nhiêu tiền ở đâu.
Điều cần kiểm trước mọi quyết định
Điều kiện và ngưỡng của từng diện được điều chỉnh khá thường xuyên theo tình hình thị trường lao động.
Vì vậy hãy luôn tra thông tin hiện hành từ cơ quan quản lý trước khi lập kế hoạch, thay vì dựa vào bài viết hay kinh nghiệm của người đi trước vài năm.
Hỏi đáp
Có diện định cư nhanh không?
Không có con đường tắt phổ biến. Các lộ trình đều cần thời gian cư trú và hồ sơ thực chất.
Mua nhà có được cư trú không?
Không. Sở hữu bất động sản không tạo ra tư cách cư trú.
Nhập tịch có giữ quốc tịch cũ không?
Không, việc nhập tịch đi kèm với từ bỏ quốc tịch trước đó.
Nên tra thông tin ở đâu?
Ở trang của cơ quan quản lý nhân lực và cơ quan xuất nhập cảnh, vì điều kiện thay đổi theo thời kỳ.
